TY  - JOUR
ID  - 5002440
TI  - بررسی علل و پیامدهای رویکرد تنزیهی علما نسبت به موسیقی و سینما
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 13
LA  - fa
SN  - 2008-8582
AU  - Anvari , Mohammad reza
AD  - استادیار گروه ارتباطات اجتماعی دانشگاه ادیان و مذاهب قم
AU  - Alavian, Sayyed Hadi
AD  - 
Y1  - 2025
PY  - 2025
VL  - 16
IS  - 4
SP  - 29
EP  - 51
KW  - هنر
KW  - تنزیهی
KW  - فرهنگ
KW  - موسیقی
KW  - سینما
DO  - 10.22034/marefatefarhangi.2025.5002440
AB  - نگاه فقها به پدیده‌های هنری عمدتاً مبتنی‌بر احتیاط و تحریم بوده است. این نگاه بیشتر جنبة تنزیهی و احتیاطی دارد تا اباحه و اعتدالی. به نظر می‌رسد غلبة روایات تحریمی، فقها را به سمت احتیاط سوق داده تا با دوری از شبهات، از ورود به حرام جلوگیری کنند. هرچند نظر و مبانی بعضی علمای امامیه در مقابل کسانی که معتقدند در شبهات باید احتیاط کرد (اصالة الحظر یا اصالة الوقف)، اصل را برائت و جواز و اباحه می‌دانند، اما در کل فتاوا نظر مثبتی دربارة هنر ارائه نمی‌کند. تبعات این رویکرد موجب تعلل و سستی در حرکت هنر متعهد انقلاب اسلامی شده است که بایستی توسط هنرمندان مؤمن و انقلابی اجرا و هدایت شود. پژوهش حاضر درصدد است عوامل و پیامدهای رویکرد تنزیهی به هنر را با روش توصیفی ـ تحلیلی برشمارد. نتایج پژوهش عبارت‌اند از: عوامل رویکرد تنزیهی شامل 1. اختلاف و ابهام در نکات فنی اجتهاد (کشف عنوان مرجع، کارکردگرایی و اسم‌گرایی، تقارن با حرام، تقیه، غرض و هدف، موضوع‌شناسی، خلط مباحث، بلوغ موضوع و رجوع به متخصص)؛ 2. ابهام و اختلاف در ارتباط با فرهنگ و حاکمیت (تعیین مصداق عرف، لحاظ کردن زمان و مکان، تکرار الگوی فاسد، عدم الگوی مناسب، نقش فناوری، توجه به بازخورد، نوع حاکمیت، فاصلة حاکمیت و شریعت، عدم تحقیق کاربردی) است و پیامدهای رویکرد تنزیهی به هنر عبارت است از: زبان طعن منتقدان، توقف رشد و تولید هنرهای فاخر، ایجاد بدگمانی و سوءظن، ایجاد شورش و ناآرامی، عدول از حریم قانون و شریعت، ایجاد تساهل و تسامح در دین و گرایش و رویکرد به هنر دیگر فرهنگ‌ها.
UR  - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/5002440
L1  - https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/sites/marefatefarhangi.nashriyat.ir/files/article-files/5002440-1769426027.pdf
ER  -