مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 23 نفوذ فرهنگی در منظومه فکری مقام معظم رهبری؛ چارچوب مفهومی، ابزارها و راهبردهای مقابله در مقایسه با نظریه‌های رقیب 5002208 FA مهدی راسخی کارشناس ارشد - علوم سیاسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) gkhjhkfld; Journal Article 2025 06 12 Cultural infiltration, particularly following the emphasis placed by the Supreme Leader in recent decades, has become one of the key concepts in the political and cultural discourse of the Islamic Republic of Iran. This article analyzes the discourse of the Supreme Leader regarding cultural infiltration, with a focus on soft tools such as media, education, art, and lifestyle. The theories of Joseph Nye on "soft power" and Antonio Gramsci on "cultural hegemony" serve as the theoretical frameworks for examining cultural infiltration, employing a descriptive-analytical method. In this article, soft power is introduced as a means of influence through cultural and media attractions, while cultural hegemony is explained as an indirect domination exerted through media, elites, and education. The findings of the study indicate that cultural infiltration is a complex, creeping, and multi-layered project aimed at altering the mindset and lifestyle of society. In response to this infiltration, countering it through "jihad of explanation" (jihad-e tabyin), nurturing committed elites, and promoting an Islamic lifestyle appears essential. These strategies can be implemented within the framework of the country's cultural engineering roadmap, fostering societal resilience against cultural infiltration. نفوذ فرهنگی به‌ویژه پس از تأکیدات مقام معظم رهبری در دهه‌های اخیر، به یکی از مفاهیم کلیدی در گفتمان سیاسی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. این مقاله به تحلیل گفتمان مقام معظم رهبری پیرامون نفوذ فرهنگی با تأکید بر ابزارهای نرم مانند رسانه، آموزش، هنر و سبک زندگی می‌پردازد. نظریه‌های جوزف نای در زمینه «قدرت نرم» و آنتونیو گرامشی در حوزه «هژمونی فرهنگی» به‌عنوان چارچوب‌های نظری برای تحلیل نفوذ فرهنگی در نظر گرفته شده‌اندکه با روش توصیفی تحلیلی به کنکاش پیرامون آن پرداخته شده است. در این مقاله، قدرت نرم به‌عنوان ابزاری برای تأثیرگذاری از طریق جذابیت‌های فرهنگی و رسانه‌ها معرفی شده و هژمونی فرهنگی به‌عنوان سلطه غیرمستقیم که از طریق رسانه‌ها، نخبگان و آموزش اعمال می‌شود، تبیین می‌شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهند که نفوذ فرهنگی یک پروژه پیچیده، خزنده و چندلایه است که درصدد تغییر ذهنیت و سبک زندگی جامعه است. در مقابل این نفوذ، مقابله با آن از طریق جهاد تبیین، تربیت نخبگان متعهد و بازتولید سبک زندگی اسلامی ضروری به نظر می‌رسد. این راهبردها می‌توانند در چارچوب نقشه مهندسی فرهنگی کشور اجرایی شوند و زمینه‌ساز مقاوم‌سازی جامعه در برابر نفوذ فرهنگی باشند