مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت فرهنگی اجتماعی 2008-8582 1 4 2010 09 27 امکان علم دینی؛ بحثی در چالش‌های فلسفی اسلامی‌سازی علوم انسانی 31 60 35 FA حسین سوزنچی دانشیار - باقرالعلوم علیه السلام Journal Article 2010 11 06 Since some of the basic fundamentals governing modern sciences conflict with Islamic fundamentals of knowledge, the introduction of modern sciences, particularly humanities, into our country has been accompanied with different challenges from the onset. Some thinkers have introduced the development of “Religious Science” as a way to face these challenges. Therefore, the most important questions are: What is the meaning of “religious science”, and under what circumstances it would be possible?” Epistemological principles of possibility of religious science are divided into two groups: basic principles of epistemology, and basic principles of theology. There are three challenges in the case of basic principles of epistemology. First, the identity of science and knowledge is bound to using empirical method. Second, values are believed to be completely out of the realm of science and knowledge. Third, any epistemological approach of presuppositions into the realm of science is rejected. In the case of the basic principles of theology, the most important challenge is defining the knowledge-creating character of propositions existing in religious texts. If we accept that these propositions can create knowledge, then the realm of religion seriously overlaps with the realm of science. Therefore, religious science is not only possible, but also science essentially cannot be indifferent to religious propositions. So, the concept of “religious science” is not affected by any contradiction and confusion, both with respect to being “religious” and “sciences”. از آنجا که برخی از مبانی حاکم بر علوم جدید با مبانی معرفتی اسلامی تعارض دارد، ورود علوم جدید، به ویژه علوم انسانی به کشور ما، از ابتدا چالش هایی را به همراه آورد.. عده ای راهکار را در تولید «علم دینی» معرفی کردند. از این رو، مهم ترین سؤال این است که «علم دینی» به چه معنا و تحت چه شرایطی ممکن است؟ مبانی معرفتی امکان علم دینی، به دو دسته مبانی علم شناختی و مبانی دین شناختی تقسیم می شود. در محور اول، سه چالش وجود دارد: یکی، اینکه هویت علم و معرفت در گروی بهره مندی از روش تجربی قرار گرفته است. دوم، اینکه ارزش ها کاملاً خارج از حوزه علم و معرفت دانسته شده و سوم، اینکه هرگونه ورود معرفتی پیش فرض ها به عرصه علم نفی شده است. در محور دوم، مهم ترین چالش، تبیین معرفت زا بودن گزاره های موجود در متون دینی است. با پذیرش این امر، قلمروی دین با علم تداخل جدی دارد. از این رو، علم دینی نه تنها ممکن است، بلکه اساساً علم نمی تواند به گزاره های دینی بی اعتنا باشد. از این رو، مفهوم «علم دینی»، نه از حیث «علم» بودن و نه از حیث «دینی» بودن به هیچ تناقض و نابسامانی ای مبتلا نمی باشد. https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/sites/marefatefarhangi.nashriyat.ir/files/article-files/2_13.pdf