مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت فرهنگی اجتماعی 2008-8582 9 3 2018 07 27 تأملاتی بر دیدگاه‌های اکولوژیکیِ علمای معاصر شیعی، با تأکید بر آراء علامه طباطبائی و علامه جعفری 23 34 347 FA فاطمه علایی رحمانی دانشیار - گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه الزهرا (س) فهیمه غلامی نژاد دانشجوی دکتری - علوم قرآن و حدیث دانشگاه کاشان 0000-0003-1749-5583 Journal Article 2018 07 05 The impact of environment on man, or the human ecology theory, has been an important issue in the realm of thought that has been considered by both past and contemporary thinkers. Ecology focuses on the influence and role of environmental factors on human thoughts and behavior. Trends such as materialism, the various types of environmental factors and minor trends derived from them have been the result of the Shiite contemporary scholars' responses to this issue. This interaction, in many cases, depends on their epistemological position; that is, the denial or acceptance of the role of each of these factors by these scholars has altered the ecological theory of these scholars. Therefore, the study of the ecological views of contemporary Shiite scholars is of particular importance. Using a descriptive-analytical method, this research initially has a quick review of the perspectives of the contemporary philosophers and thinkers in this regard, and then explores in particular the views of Allameh Tabatabai and Allameh Jafari. The result of this study is a method that clearly proves the ecological theory of contemporary Shiite scholars. Allameh Tabatabai and Allameh Jafari have acknowledged the effectiveness of environmental factors as an external factor in shaping human thoughts and behavior. تأثیر محیط بر انسان یا نظریة اکولوژیست، از مسائل اساسی، جریان ساز در عالم تفکر و مورد توجه اندیشمندان متأخر و متقدم بوده است. علم اکولوژی، به تأثیر و نقش عوامل محیطی بر افکار و رفتار انسان می پردازد. جریان هایی همچون ماتریالیسم و گونه های مختلف عوامل محیطی و جریان های کوچک بر آمده از آنها، ناشی از نوع واکنش علمای معاصر شیعی با این مسئله بوده است. این تعامل، در موارد بسیاری وابسته به موضع معرفت شناختی آنها است؛ بدین معنا که با انکار یا پذیرش نقش هریک از این عوامل توسط این علماء، نظریة اکولوژیکی این دانشمندان نیز قلمرو متفاوتی داشته است. ازاین رو، بررسی دیدگاه های اکولوژیکی علمای معاصر شیعی، از اهمیت خاصی برخوردار است. این پژوهش، با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی، ابتدا نیم نگاهی به دیدگاه فیلسوفان و اندیشمندان متأخر در این زمینه داشته، سپس به طور خاص به بررسی دیدگاه علامه طباطبائی و علامه جعفری در این زمینه می پردازد. حاصل یافته های این پژوهش، دسترسی به رهیافتی است که بر اساس آن، نظریه اکولوژیکی علمای معاصر شیعی را به روشنی اثبات می کند. به گونه ای که علامه طباطبائی و علامه جعفری، بر اثربخشی عوامل محیطی به مثابه یک عامل بیرونی در الگودهی افکار و رفتار انسان اذعان داشته اند. https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/sites/marefatefarhangi.nashriyat.ir/files/article-files/2_27.pdf