@article { author = {Ebrahimi pour, Ghasem and Parsaniya, Hamid}, title = {رابطه نظریه و مشاهده در علوم اجتماعی بر اساس حکمت صدرایی / قاسم ابراهیمی‌پور / حمید پارسانیا}, journal = {معرفت فرهنگی اجتماعی 3، تابستان 1389}, volume = {1}, number = {3}, pages = {89-118}, year = {2010}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {2008-8582}, eissn = {2980-8308}, doi = {}, abstract = {The relationship between theory and observation is among the subjects to which various schools of social sciences give different responses based on their ontological and epistemological views. Due to the different viewpoints existing in Islamic philosophy about the resources and means of knowledge on one hand and about the levels of reality and knowledge on the other hand, the nature, theory, observation and, naturally, the relationship between theory and observation will be different. From the viewpoint of Islamic philosophy, there are different types of theory, empirical, rational, intuitive and transformational, and each type can have critical and normative dimensions. Obviously, each category of these theories belongs to an appropriate source and its character is evaluated . Therefore, "observation" alone is not a suitable source for any of these theories and a "test" can assess only some aspects of empirical theories. }, keywords = {theory, Observation, social science, Theorizing, theory testing, Sadra's transcendent philosophy, }, title_fa = {رابطه نظریه و مشاهده در علوم اجتماعی بر اساس حکمت صدرایی / قاسم ابراهیمی‌پور / حمید پارسانیا}, abstract_fa ={رابطه نظریه و مشاهده موضوعی است که مکاتب مختلف علوم اجتماعی، متناسب با مبانی هستی شناختی و معرفت شناختی خود، پاسخ های متفاوتی به آن داده اند. با توجه به نگاه متفاوتی که در مورد منابع و ابزار معرفت از یک سو، و سطوح واقعیت و معرفت از سوی دیگر در فلسفه اسلامی وجود دارد، ماهیت نظریه، و مشاهده و به طور طبیعی، رابطه نظریه و مشاهده نیز از این دیدگاه متفاوت خواهد بود. از دیدگاه فلسفة اسلامی، انواع نظریه از جمله نظریه های تجربی، عقلی، شهودی و نقلی قابل تصور است که هر یک ممکن است دارای ابعاد انتقادی و هنجاری نیز باشند. روشناست هر دسته از نظریه های فوق، از منبع متناسب، برخاسته و با نفس الامر ویژه خود ارزیابی می شود. بنابراین، «مشاهده» به تنهایی منبع مناسبی برای هیچ یک از نظریه های فوق نیست. آزمون نیز فقط قادر به ارزیابی برخی از ابعاد نظریه های تجربی، آن هم به ضمیمه قواعد عقلی، می باشد.}, keywords_fa = {نظریه ,علوم اجتماعی ,نظریه‌پردازی ,مشاهده ,نظریه‌آزمایی ,حکمت صدرایی. ,}, url = {https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/25}, eprint = {https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/sites/marefatefarhangi.nashriyat.ir/files/article-files/4_10.pdf} }