مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت فرهنگی اجتماعی 2008-8582 5 3 2014 08 06 روش‌شناسی نظریه‌ی معرفتی‌ ـ اجتماعی علّامه طباطبائی 65 85 180 FA حسین اژدری زاده دانشجوی دکتری - جامعه شناسی و پژوهشگاه حوزه و دانشگاه 0000-0003-4582-8525 Journal Article 2014 06 05 The present paper studies the dimensions of the four-dimension society (God, man, earth and relationship). In the first place, it is Glorified God who exerts definite and absolute influence on all domains of knowledge. Of course, with regard to man's acts of will the divine genetic will passes through man’s will. In the second place, it is the man who exerts influence, with his considerable human will power. In the third place, hidden creatures like angels should be mentioned, who are the Glorified God’s agents. Satan (and his followers) also try to make a kind of deviation in our thinking when we think about God, self, nature and others. In the fourth place, natural and social factors (based on man’s relationships) exert influence. All these influences are exerted in the light of God’s encompassment and presence and all these factors are a gleam of God’s existence: “and Allah encompasses them on every side” (Chapter 85: verse 20). در این جستار ابعاد جامعه‌ی چهاربعدی (خداوند، انسان، زمین، و پیوند) مدنظر قرار گرفته است. در درجه‌ی اول، خداوند سبحان است که دارای اثرگذاری حتمی و قطعی در همه‌ی حوزه های معرفت است. درباره‌ی اعمال اختیاری انسان، البته اراده‌ی تکوینی الهی، از مسیر اراده‌ی انسان می گذرد. در درجه‌ی دوم اثرگذاری، انسان قرار دارد که اراده‌ی انسانی در این میان شاخص است. در درجه‌ی سوم، باید از موجودات غیبی همچون فرشتگان یاد کرد که مأموران خدای سبحان اند. شیطان (و اعوان و انصارش) نیز در همه‌ی اوقاتی که درباره‌ی خدا، خود، طبیعت، و دیگران می اندیشیم می کوشند تا گونه ای انحراف در آن ایجاد کنند. در مرتبه‌ی چهارم، اثرگذاریِ عوامل طبیعی و نیز اجتماعی (مبتنی بر پیوندهای انسان) قرار دارند. همه‌ی اثرگذاری های مزبور در سایه‌ی احاطه و حضور باری تعالی صورت می گیرد و همه‌ی عوامل یادشده پرتوی از وجود حضرت حق هستند: «وَاللّهُ مِنْ وَرائِهِمْ مُحیط» (بروج: ۲۰)؛ و خدا از هر سو برایشان محیط است‏. https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/sites/marefatefarhangi.nashriyat.ir/files/article-files/2006048.pdf