مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت فرهنگی اجتماعی 2008-8582 5 1 2014 02 27 بررسی جایگاه اعتباریات در بعد ناگذرای علم در علوم اجتماعی از دیدگاه روی بسکار 23 42 168 FA علیرضا محدث عضو هیئت علمی - جامعه المصطفی‌العالمیه 0000-0002-1134-383X شمس الله مریجی دانشیار - دانشگاه باقرالعلوم (ع) 0000-0002-4802-2773 Journal Article 2014 03 30 Roy Bhaskar, one of the pioneers of critical realism, tries, through a critical stance, to make a scientific study of social life according to the meaning which natural sciences. He insists on the existence of the “intransitive side of science in social sciences” like natural sciences in order to prove naturalism. He also considers that the main part of man’s social life is surrounded by theoretical constructs. Therefore, the present paper, using an analytical-intellectual method with the aim of clarifying the ability of intransitive side explain and analyze theoretical constructs in social science, focuses on the status of theoretical constructs in the intransitive side of social sciences. Probably, Bhaskar strongly emphasizes on the relationship between the agent and structure in order to prove the intransitive side. The research findings show that the structures with the features stated by Bhaskar are theoretical constructs and dependent on agents and they are wrongly considered as real and independent things, and that the structures which have features are incompatible with intransitive side. روی بسکار از پیشگامان و رهبران رئالیسم انتقادی، می کوشد از موضعی انتقادی یک بررسی علمی از زندگی اجتماعی به همان معنایی که در علوم طبیعی است، داشته باشد. او در راه اثبات طبیعت گرایی بر وجود «بعد ناگذرای علم در علوم اجتماعی» مانند علوم طبیعی پافشاری می کند. از سویی دیگر بخش معظمی از حیات اجتماعی انسان را اعتباریات احاطه کرده است. از این رو مسئلة اصلی مقاله، بررسی جایگاه اعتباریات در بعد ناگذرای علوم اجتماعی است که به روش تحلیلی ـ عقلی و با هدف روشن شدن توانمندی بعد ناگذرا در تبیین و تحلیل اعتباریات در علوم اجتماعی انجام شده است. می توان گفت بیشترین تأکید بسکار در اثبات بعد ناگذرا بر رابطة عامل و ساختار است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ساختارها با ویژگی های برشمرده از سوی بسکار، اموری اعتباری و وابسته به کنشگران اند که به اشتباه امور حقیقی و مستقل از آنان پنداشته شده اند و ساختارها با این اوصاف در تضاد با بعد ناگذراست. https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/sites/marefatefarhangi.nashriyat.ir/files/article-files/2004903.pdf