نقد فرهنگي «غرب فرهنگي» بر محور بيانات امام خميني(ره) (53)

مهدي مزيناني / دانشجوي دکتري مديريت راهبردي فرهنگي دانشگاه و پژوهشگاه عالي دفاع ملي m.mazinani@sndu.ac.ir
*حميدرضا محمدي / استاديارگروه معارف دانشکده الهيات، واحدکرج، دانشگاه آزاد اسلامي، البرز h.mohammadi58@yahoo.com
محمدکاظم احمدي حاجي / دانشجوي دکتري مديريت راهبردي فرهنگي دانشگاه و پژوهشگاه عالي دفاع ملي ahmadihaji@gmail.com

چكيده
مقاله در پي نقد رويه‌اي از غرب است كه مي‌توان آن را «غرب فرهنگي» ناميد. «ماهيت موضوع» و اينكه ايران شايد بيش از هر كشور و بازيگر ديگري در نظام بين‌الملل در معرض مواجهه‌ي تعارض‌آميز با غرب فرهنگي قرار گرفته، از ميان رويكردهاي گوناگون فلسفي، فقهي، جامعه‌شناختي، فرهنگي و مانند اينها كه مي‌توان به بحث داشت، رويكرد فرهنگي را داراي اولويت و منطقِ قابل دفاعي مي‌سازد و بيانات امام خميني(ره) از اين جهت محوريت يافته كه امام(ره) دو حضور مستقيم و نامطلوب غرب در ايران را طي جنگ‌هاي جهاني اول و دوم تجربه كرده، دو نظام دست‌نشانده‌ي غرب يعني پهلوي‌هاي اول و دوم را از نزديك درك كرده و چند سال يا در غرب زندگي كرده يا جايي بوده كه غرب فرهنگي در آنجا نفوذ و فعاليت گسترده‌اي داشته است. از اين رو خاستگاه تحليلي تجربه‌محوري براي بحث فراهم مي‌سازد.
براي تحقق هدف مقاله از روش زمينه‌اي استفاده‌ شده است. در همين رابطه ديدگاه‌هاي ايشان در كتاب صحيفه‌ي امام(ره) با محوريت مباحث و موضوعات فرهنگي استخراج و تحليل شده است. داده‌ها و يافته‌ها نشان مي‌دهد امام غرب فرهنگي را داراي دو رويه مي‌دانند كه يك‌رُويه‌ي تهاجمي آن بيشتر به شرق شناسانده شده و اين رُويه، پيامدهاي بشدت ضدانساني دارد كه اگر با آن مقابله و مواجهه نشود انسانيت انسان را مشكل و با چالش روبرو مي‌سازد.

كليدواژه‌ها: غرب فرهنگي، امام خميني(ره)، جريان‌شناسي فرهنگي، نقد فرهنگي.